De economie flink in het rood, de politiek hopeloos gepolariseerd en de wereld weer ouderwets verdeeld. Hoogste tijd voor nieuwe inspiratie. Zoals elk kalenderjaar ging Tegenlicht ook in november en december 2010 weer op zoek naar zijn 'tijdgeestverwanten'. Om de vooruitzichten te peilen voor het jaar 2011, en daar voorbij: het decennium 'jaren '10'. De speurtocht in de wereld van wetenschap, economie, futurologie en nieuwe media resulteerde in vier tegendraadse en vernieuwende doordenkers. Voorgangers naar een hoopvoller toekomst. Misschien wel pioniers van een nieuw paradigma.

Agenda 2011

De wikileaks code

Our Persian Rug

Beppe Grillo deelt zijn visie op de toekomst van Europa met Tegenlicht 'Jullie noemen ons Italianen "spaghettivreters". Alsof we een stel kabouters zijn. Maar we zijn juist ontzettend gevaarlijk. Wij hebben het fascisme uitgevonden. En de banken, jullie Nederlandse banken zijn ook gestoeld op de bank uit Genua, de San Giorgio bank. Wij hebben alle wandaden in de wereld uitgevonden. Wij zijn een verschrikkelijk virus’.

De toekomst van Europa volgens Beppe Grillo

Een Griekse tragedie

Schuld en aflossing

In “De Vreemdeling’ een portret van de 62 jarige Afro-Amerikaanse Sjeik Khalid Yasin, geboren in Harlem en opgegroeid in Brooklyn, New York; radicaal, controversieel en de meest populaire prediker onder jonge moslims in Europa.

De vreemdeling: Khalid Yasin

Over de onheilspellende toekomst van een labiele regio Op 10 april 2010 stort een Pools regeringsvliegtuig neer vlakbij het Russische vliegveld van Smolensk. Niemand overleeft de ramp en Polen verliest letterlijk in één klap bijna zijn gehele politieke top. Het vliegtuig was onderweg naar de herdenking van één van de grootste trauma’s uit de Poolse geschiedenis; de moordpartij bij het Russische dorpje Katyn. Daar werden in 1940 meer dan twintigduizend Polen vermoord door de Russische geheime dienst. Een meer dramatische samenloop van omstandigheden is haast niet denkbaar.

Brief uit Polen

Californië is van oudsher een proeftuin waar mensen naartoe komen om zichzelf en hun leven opnieuw uit te vinden.

California dreaming

De stedeling in Nederland lijkt vergeten dat het ommeland meer is dan een plek waar op zaterdagmiddag doorheen gefietst kan worden. De stad krijgt meer mensen, meer geld en meer aandacht. Dreigt daarmee een tweedeling tussen de Randstad en ‘de rest’? Wat is de toekomst van onze plattelandsregio’s? De afgelopen 60 jaar zijn die gebieden ten prooi gevallen aan snelle verstedelijking en planologische dwalingen in de landbouw. In Tegenlicht een verkenning van mogelijke scenario’s door denkers, doeners en buitenlui.

Nederland op de tekentafel: De verkenners

Tegenlicht registreert de botsing tussen droom en daad in de snelst krimpende regio van Nederland: Zuid-Limburg. In gesprek met architecten, bestuurders en demografen, maar vooral ook met de bewoners van de krimpwijken en het rijke roomsche heuvelland, zoeken we naar een antwoord op de vraag of van krimp een kans gemaakt kan worden. En onderzoeken welke keuzes nu al gemaakt moeten worden om de toekomst vorm te geven.

Krimpen aan de Maas

Tegenlicht gaat op zoek naar het gedroomde Zeeland. Dwars tegen de heersende tijdgeest in, waar krimp en korte termijnpolitiek de agenda bepalen, onderzoeken boeren, burgers, vissers -en landschapsarchitect Adriaan Geuze- een nieuw perspectief voor de provincie Zeeland: met oog voor het Zeeuwse DNA en het gevoel voor ‘rentmeesterschap’.

Florida aan de Schelde

Voor de Tekentafel aflevering over Noord/Oost-Groningen neemt Tegenlicht zijn intrek in de nieuwbouw van Blauwestad. Vanuit de proefwoning worden de mogelijkheden voor de toekomst van de regio onderzocht. De boeren gebruiken de laatste droge dagen voor het zaaien van de wintertarwe en de bootjes gaan de loods in. Daar tussendoor portretteert Tegenlicht bewoners die ieder op hun manier een ruk aan het roer van de geschiedenis proberen te geven.

De nieuwe Noorderlingen

‘s Werelds beste tapijten komen uit Iran, het land van de prachtigste handgeweven tapijten. In Our Persian Rug het verhaal van een Perzisch tapijt, metafoor voor het Iran van vandaag.

Een verhaal over het wel en wee van WikiLeaks, verteld vanuit de boezem van de beweging. Het strafrechtelijk onderzoek naar Wiki-oprichter Julian Assange door de Amerikaanse Justitie heeft, sinds vorige week, ook Nederland bereikt. In Tegenlicht doet internetactivist Rop Gonggrijp uitgebreid zijn verhaal over de ware toedracht achter zijn betrokkenheid bij Wikileaks en zijn samenwerking met Assange. Rop Gonggrijp ontving recent een melding van Twitter waaruit bleek dat de Amerikaanse autoriteiten al zijn persoonsgegevens bij Twitter (zoals IP-adressen, accounts en woonadressen) hebben opgevraagd voor onderzoek.

De hype rond WikiLeaks en Julian Assange beheerst al weken de nieuwe én de oude media. Maar nog steeds zoekt iedereen naar omschrijvingen, betekenissen en duidingen voor wat WikiLeaks (en binnenkort ook OpenLeaks) nou precies inhoudt. En wat het heeft veranderd. Zowel wat betreft transparantie en digitalisering van onze informatiecultuur als meer inhoudelijk in democratie en machtsverhoudingen. Tegenlicht duikt in de oorsprong en de idealen van de –Leaks beweging en stelt de filosofische en politieke vragen achter het nieuwe fenomeen.

De wereld na WikiLeaks

Money & Speed: Inside the Black Box is een waargebeurde thriller die ons meeneemt naar het hart van onze geautomatiseerde financiële wereld. Aan de hand van gesprekken met direct betrokkenen en datavisualisaties tot in de milliseconde, een reconstructie van de snelste en diepste daling van de Amerikaanse beurzen ooit.

Money & Speed: Inside the Black Box

De euro wordt aan alle kanten belaagd. Hoe loopt dat af? Tegenlicht vroeg Kees Vendrik (financieel expert van GroenLinks) zijn fantasie de vrije loop te laten en een toekomstscenario te schrijven voor 2011. Balancerend op de grens tussen fictie en harde werkelijkheid schetst Vendrik een toekomst die dichterbij ligt dan we denken.

2011: Het jaar dat de euro valt

Na de crash van ons Westerse financiële stelsel wordt het wellicht eens tijd om om ons heen te kijken naar andere vormen van bankieren. Wereldwijd zijn er diverse alternatieven voorhanden, een daarvan is het Islamitisch bankieren. Oftewel bankieren volgens de wetten van de sharia.

Allah, vrouwen en de bank

China tart alle economische wetten zoals wij die kennen. Als we de cijfers over het Chinese economische wonder mogen geloven komt er geen einde aan. Maar hoeveel rek zit er in die groei? Volgens Westerse maatstaven weinig. Maar China is bezig te bewijzen dat het met zijn reusachtige achterland en binnenlandse markt zijn eigen economische regels creëert.

De Chinese bubble

Elke dag zien we ze in het nieuws. Onze eigen Europese leiders die o zo blij zijn met de volksopstanden in Noord-Afrika, en over elkaar heen buitelen om de vallende woestijndictators daarginds te veroordelen.

Onze dierbare dictators

In Tegenlicht een verkennend gesprek met filosoof, historicus en Confucianist Tu Weiming over de toekomst van China.

Wat denkt China?

Politiebureau Guangzhou, waar driehonderd agenten werken, staat op het plein voor één van de belangrijkste spoorwegknooppunten van China.

Bureau stationsplein Guangzhou

De Tegenlicht bijdrage aan de VPRO thema week "Knap Crimineel". Wie in de gevangenis gezeten heeft, loopt een kans van 80% om daar nog eens terug te komen. Rein Gerritsen is een van de mensen die aan de goede kant van de streep terecht gekomen is.

Door schade en schande

De nieuwe geopolitieke arena is informatie. De Chinese overheid heeft dit goed begrepen en blokkeert Facebook, Youtube en Twitter.

Google versus China

Tegenlicht kijkt achter de verhoopte Arabische lente die we nu dagelijks op tv, radio, Twitter en Facebook kunnen volgen. Wat kan Europa doen? En vooral: wat zouden we moéten doen? Programmamaker Chris Kijne gaat te rade bij experts aan beide zijden van ‘mare nostrum’.

De Arabische lente en wij

Tegenlicht in Dutch or Backlight in English is a series of television documentaries by the VPRO, a Dutch public broadcasting organisation. Backlight "aims to grasp the quintessence of prominent trends and developments" in the practice of critical journalism, and tries to improve understanding of the intricate inner workings of our modern society.

Agenda 2011

Seasons25

Season 9 Episodes24

Discussion

Episode Summary